• Trang chủ
  • Hóa 11 Bài 11. Axit photphoric và muối photphat
uploads/ly-thuyet/hoa-11/images-2/ly-thuyet-hoa-11-bai-11-axit-photphoric-va-muoi-photphat-10.jpg

Hóa 11 Bài 11. Axit photphoric và muối photphat

Lý thuyết Hóa 11 Bài 11. Axit photphoric và muối photphat

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

A. Axit photphoric

I. Cấu tạo phân tử

Axit photphoric (H3PO4) có công thức cấu tạo như sau:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

Trong hợp chất H3PO4, photpho có số oxi hóa cao nhất là +5.

II. Tính chất vật lí

Axit photphoric là chất tinh thể trong suốt, nóng chảy ở 42,5oC, rất háo nước nên dễ chảy rữa, tan trong nước theo bất kì tỉ lệ nào.

Axit photphoric là dung dịch đặc, sánh, không màu, có nồng độ 85%.

III. Tính chất hóa học

– Axit photphoric là axit ba nấc, có độ mạnh trung bình, có tất cả những tính chất chung của axit. Trong dung dịch nước, nó phân li theo từng nấc:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

Sự phân li chủ yếu xảy ra theo nấc 1, nấc 2 kém hơn và nấc 3 rất yếu. Như vậy, trong dung dịch axit photphoric có các ion Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11 và các phân tử H3PO4 không phân li (không kể các ion H+ và OH do nước phân li ra).

– Khi tác dụng với dung dịch kiềm, tùy theo lượng chất tác dụng mà axit photphoric tạo ra muối axit, hoặc muối trung hòa, hoặc hỗn hợp các muối đó.

– Axit photphoric không có tính oxi hóa.

IV. Điều chế

1. Trong phòng thí nghiệm

Dùng axit nitric đặc oxi hóa photpho:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

2. Trong công nghiệp

Cho axit sunfuric đặc tác dụng với quặng photphorit hoặc quặng apatit:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

Axit H3PO4 tạo thành được tách khỏi kết tủa CaSO4 bằng cách lọc, sau đó được cô đặc nhưng axit H3PO4 thu được không tinh khiết.

Để sản xuất axit H3PO4 có độ tinh khiết và nồng độ cao hơn, người ta đốt cháy photpho để thu P2O5, rồi cho P2O5 tác dụng với nước:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

V. Ứng dụng

– Axit H3PO4 loại kĩ thuật được dùng để điều chế muối photphat và để sản xuất phân lân, hợp chất cơ photpho (làm thuốc trừ sâu),…

– H3PO4 tinh khiết được dùng trong công nghiệp dược phẩm.

B. Muối photphat

Muối photphat là muối của axit photphoric.

Axit photphoric tác dụng với dung dịch kiềm, tạo ra ba loại muối:

– Muối đihiđrophotphat: NaH2PO4, NH4H2PO4, Ca(H2PO4)2, …

– Muối hiđrophotphat: Na2HPO4, (NH4)2HPO4, CaHPO4, …

– Muối photphat trung hòa: Na3PO4, (NH4)3PO4, Ca3(PO4)2, …

I. Tính tan

Các muối trung hòa và muối axit của kim loại natri, kali và amoni đều tan trong nước. Với các kim loại khác, chỉ có muối đihiđrophotphat là tan được, ngoài ra đều không tan hoặc ít tan trong nước.

II. Nhận biết ion photphat

Thuốc thử để nhận biết ion Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11  trong dung dịch muối photphat là bạc nitrat cho kết tủa màu vàng (tan trong dung dịch axit nitric loãng) với phương trình ion rút gọn sau:

 Lý thuyết Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat | Giải Hóa 11

Xem thêm Giải Hóa 11: Bài 11. Axit photphoric và muối photphat

Đăng bởi: THPT Trịnh Hoài Đức

Chuyên mục: Lớp 11, Hóa Học 11

trinhhoaiduc
@ Trường THPT Trịnh Hoài Đức – Trường Trung Học Chất Lượng Cao
Bài viết mới nhất
Chuyên mục
Bài viết liên quan
Bài viết xem nhiều

Trường THPT Trịnh Hoài Đức - Trường Trung Học Chất Lượng Cao

Địa chỉ: DT745, Thạnh Lợi, An Thạnh, Thuận An, Bình Dương

Điện thoại: 0650.825477

Website: https://thpttrinhhoaiduc.edu.vn/

Danh mục bài viết